یک عینک آفتابی خوب فقط وسیلهای برای کامل کردن استایل نیست. عدسی آن ممکن است دارای فیلتر UV، پلاریزه، پوشش میرر، آنتیرفلکس یا لایههای محافظ دیگری باشد که کیفیت دید و راحتی چشم به سلامت همین سطوح بستگی دارد.
بیشتر آسیبهایی که برای عینک آفتابی اتفاق میافتد نه به دلیل استفاده زیاد، بلکه به دلیل روش نگهداری اشتباه است؛ پاک کردن عدسی با لباس، رها کردن عینک داخل خودرو، گذاشتن آن با عدسی رو به پایین، تماس با شن ساحل یا استفاده از شویندههای نامناسب از رایجترین مثالها هستند.
با چند عادت ساده میتوان ظاهر، شفافیت و عملکرد عینک آفتابی را برای مدت طولانیتری حفظ کرد.
مهمترین نکته؛ عینک آفتابی را خشک تمیز نکنید
یکی از عادتهای بسیار رایج این است که وقتی روی عدسی گردوغبار دیده میشود، سریع آن را با گوشه لباس یا دستمال پاک کنیم.
این کار ساده میتواند یکی از اصلیترین دلایل ایجاد میکروخش روی عدسی باشد.
ذرات گردوغبار همیشه نرم نیستند. بعضی از آنها شامل ذرات معدنی بسیار ریزی هستند که هنگام کشیده شدن روی سطح عدسی مانند ماده ساینده عمل میکنند.
بهتر است قبل از تماس پارچه با عدسی، ذرات آزاد را با آب تمیز از سطح آن بردارید.
بعد از شستوشو میتوانید عینک را با یک پارچه میکروفایبر تمیز و نرم خشک کنید.
روش صحیح شستن عینک آفتابی
برای شستوشوی روزمره نیازی به مواد عجیب یا قوی ندارید.
ابتدا دستهایتان را بشویید تا چربی یا کرم دست به عدسی منتقل نشود. سپس عینک را زیر جریان ملایم آب ولرم بگیرید.
اگر عدسی چرب است، مقدار بسیار کمی شوینده مایع ملایم و بدون مواد ساینده روی انگشت تمیز بزنید و بهآرامی دو طرف عدسی، پل بینی و قسمتهایی از فریم که با پوست تماس دارند را تمیز کنید.
سپس عینک را کاملاً آبکشی کنید.
برای خشک کردن بهتر است از پارچه میکروفایبر تمیز استفاده شود.
آب خیلی داغ انتخاب مناسبی نیست؛ بهخصوص در عینکهایی که پوششهای چندلایه دارند.
چرا نباید عینک را با لباس پاک کنیم؟
لباس ظاهراً نرم است، اما برای تمیز کردن عدسی ساخته نشده است.
ممکن است روی پارچه ذرات گردوغبار، شن یا مواد ریزی وجود داشته باشد که با چشم دیده نمیشوند. کشیدن این ذرات روی عدسی میتواند بهمرور خطهای بسیار ریزی ایجاد کند.
این خراشها ممکن است در ابتدا فقط زیر نور خاص دیده شوند، اما وقتی تعدادشان افزایش پیدا کند، شفافیت عدسی کمتر میشود و نور اطراف چراغها بیشتر پخش میشود.
اگر کیفیت عینک برایتان مهم است، یک پارچه میکروفایبر تمیز همیشه همراه آن داشته باشید.
دستمال کاغذی هم انتخاب مناسبی نیست
دستمال کاغذی، دستمال آشپزخانه و حولههای کاغذی برای سطح حساس عدسی طراحی نشدهاند.
الیاف این مواد ممکن است نسبت به پارچه مخصوص عینک زبرتر باشند و با استفاده مداوم روی بعضی پوششها خطهای ظریف ایجاد کنند.
برای عدسی، مخصوصاً مدلهای میرر یا دارای پوششهای پیشرفته، بهتر است از همان پارچهای استفاده شود که برای سطوح اپتیکی طراحی شده است.
پارچه میکروفایبر هم باید تمیز باشد
اینکه از میکروفایبر استفاده میکنید به این معنی نیست که هر بار میتوان همان پارچه کثیف را روی عدسی کشید.
میکروفایبر بعد از مدتی چربی پوست، گردوغبار و ذرات مختلف را جذب میکند.
اگر پارچه بسیار کثیف باشد، نهتنها عدسی را خوب تمیز نمیکند بلکه ممکن است ذرات موجود روی خودش را دوباره روی عدسی حرکت دهد.
پارچه را بهطور منظم بشویید و اجازه دهید کاملاً خشک شود.
بهتر است هنگام شستن آن از نرمکننده پارچه استفاده نشود، زیرا ممکن است باقیمانده مواد روی الیاف باعث ایجاد لکه روی عدسی شود.
عینک آفتابی را روی داشبورد خودرو نگذارید
یکی از بدترین محلها برای نگهداری طولانیمدت عینک، داشبورد خودرو زیر نور خورشید است.
دمای داخل خودرو در روزهای گرم میتواند بسیار بالا برود و این گرما برای بعضی فریمها و پوششهای عدسی مناسب نیست.
حرارت زیاد ممکن است روی لایههای سطحی عدسی اثر بگذارد و در بعضی موارد باعث ایجاد آسیبهایی مانند ترکهای بسیار ریز در پوشش شود.
فریمهای پلاستیکی نیز ممکن است تحت گرمای زیاد تغییر شکل دهند.
اگر عینک را داخل خودرو نگه میدارید، آن را داخل قاب و در بخش خنکتر کابین قرار دهید.
عینک را با عدسی رو به پایین روی میز نگذارید
این عادت ساده یکی از سریعترین راههای ایجاد خط روی عینک است.
حتی اگر سطح میز تمیز به نظر برسد، ممکن است ذرات کوچکی روی آن وجود داشته باشند.
وقتی عدسی مستقیماً با سطح تماس پیدا میکند، کوچکترین حرکت عینک میتواند باعث کشیده شدن این ذرات روی عدسی شود.
اگر مجبورید عینک را برای چند لحظه روی میز بگذارید، آن را روی دستهها قرار دهید نه روی سطح عدسی.
بهترین گزینه همچنان استفاده از قاب است.
قاب عینک فقط برای حملونقل نیست
قاب مناسب یکی از سادهترین و مؤثرترین وسایل برای محافظت از عینک است.
داخل کیف، کولهپشتی یا خودرو وسایل زیادی میتوانند با عینک تماس پیدا کنند؛ کلید، شارژر، گوشی، زیپ کیف و حتی خود فشار وسایل ممکن است فریم یا عدسی را آسیب بزنند.
قاب نسبتاً سخت علاوه بر جلوگیری از خراش، احتمال خم شدن فریم و آسیب به لولاها را نیز کاهش میدهد.
قرار دادن عینک بدون قاب داخل جیب یا کیف، مخصوصاً همراه وسایل فلزی، ایده خوبی نیست.
آیا اسپری شیشهپاککن برای عینک مناسب است؟
بهتر است برای عدسی عینک از شویندهای استفاده شود که مشخصاً برای عدسیهای اپتیکی مناسب باشد.
شیشهپاککنهای خانگی برای پنجره و سطوح شیشهای طراحی شدهاند، نه برای عدسیهایی که ممکن است چندین لایه پوشش داشته باشند.
برخی شویندههای عمومی دارای مواد شیمیایی هستند که استفاده مکرر از آنها میتواند برای بعضی پوششهای سطحی مناسب نباشد.
نکته مهم این است که عدسی عینک، حتی اگر در زبان روزمره به آن «شیشه» بگوییم، الزاماً از شیشه ساخته نشده است.
مراقب ضدعفونیکنندهها باشید
اسپریهای ضدعفونیکننده، مواد پاککننده قوی و محصولات حاوی ترکیباتی که برای عدسی طراحی نشدهاند را نباید بیدلیل روی عینک استفاده کرد.
اگر لازم است عینک ضدعفونی شود، باید به توصیه سازنده همان عدسی و فریم توجه کرد.
مواد قوی ممکن است روی بعضی پوششهای سطحی، رنگ فریم یا قسمتهای پلاستیکی اثر بگذارند.
هر مادهای که برای دست یا سطوح ساخته شده الزاماً برای عینک مناسب نیست.
عطر، اسپری مو و ضدآفتاب را مستقیم روی عینک نزنید
عینک آفتابی معمولاً در شرایطی استفاده میشود که ضدآفتاب، عطر و محصولات آرایشی نیز حضور دارند.
این مواد ممکن است روی عدسی و فریم باقی بمانند.
بهتر است ابتدا ضدآفتاب، اسپری مو یا عطر استفاده شود و بعد از خشک یا جذب شدن آنها عینک را بزنید.
اگر کرم ضدآفتاب یا مواد آرایشی روی قسمتهای کناری فریم یا عدسی باقی ماند، آنها را برای مدت طولانی همانجا رها نکنید.
مراقبت از عینک در ساحل بسیار مهمتر است
ساحل یکی از محیطهایی است که احتمال آسیب به عینک در آن زیاد میشود.
مشکل اصلی فقط آب نیست؛ شن اهمیت بیشتری دارد.
ذرات شن میتوانند روی سطح عدسی مانند ماده ساینده عمل کنند.
اگر عینک روی شن افتاد یا دانههای شن روی آن نشست، به هیچ عنوان بلافاصله با پارچه روی عدسی نکشید.
ابتدا با مقدار کافی آب تمیز تمام ذرات را از روی عینک بشویید و تنها بعد از آن عدسی را خشک کنید.
بعد از تماس با آب دریا عینک را بشویید
اگر عینک آفتابی در ساحل استفاده شده یا با آب شور تماس پیدا کرده است، بهتر است در اولین فرصت با آب شیرین شسته شود.
نمک بعد از خشک شدن میتواند به شکل رسوب روی عدسی، لولاها و قسمتهای مختلف فریم باقی بماند.
تمیز کردن سریع این رسوبات از باقی ماندن طولانیمدت آنها روی عینک جلوگیری میکند.
این موضوع برای عینکهایی که دارای قطعات فلزی هستند نیز اهمیت بیشتری دارد.
کلر استخر را نیز روی عینک باقی نگذارید
اگر با عینک آفتابی کنار استخر هستید و آب استخر روی آن پاشیده شد، بهتر است بعداً عینک را با آب تمیز بشویید.
قرار نیست با هر قطره آب سریعاً نگران شوید، اما باقی ماندن مکرر رسوبات و مواد موجود در آب روی عدسی و فریم، روش خوبی برای نگهداری طولانیمدت نیست.
مراقبت از عدسی پلاریزه متفاوت است؟
اصول کلی همان است.
عدسی پلاریزه نیز باید از خراش، مواد شیمیایی نامناسب و حرارت زیاد دور نگه داشته شود.
پلاریزه بودن به معنی مقاومتر بودن عدسی در برابر آسیب فیزیکی نیست.
اگر عدسی پلاریزه دارای پوشش اضافی مانند آنتیرفلکس یا میرر باشد، رعایت روش تمیز کردن صحیح حتی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
مراقبت از عدسی میرر
سطح آینهای یا Mirror یکی از قسمتهایی است که بهتر است با دقت بیشتری با آن برخورد شود.
پوشش میرر معمولاً روی سطح عدسی قرار دارد و خراش روی آن میتواند کاملاً قابل مشاهده باشد.
برای این عدسیها استفاده از مواد ساینده، دستمال کاغذی یا پاک کردن خشک اصلاً مناسب نیست.
شستوشوی ملایم و استفاده از میکروفایبر تمیز بهترین روش روزمره است.
آیا خش عدسی قابل برطرف شدن است؟
در بیشتر موارد، خراش واقعی عدسی چیزی نیست که بتوان آن را مثل لکه پاک کرد.
استفاده از روشهایی مثل خمیردندان، جوششیرین یا پولیش ممکن است باعث ساییده شدن بیشتر سطح یا آسیب به پوشش عدسی شود.
اگر خراش به حدی است که روی دید تأثیر میگذارد یا در مقابل نور آزاردهنده شده، بهتر است عدسی بررسی شود.
در بسیاری از موارد راه درست، تعویض عدسی است نه تلاش برای پولیش کردن آن.
عینک را از روی سر برندارید
خیلیها عینک را با یک دست از روی صورت برمیدارند.
این کار در طول زمان میتواند فشار نامتقارنی به دسته و لولا وارد کند.
بهتر است عینک را با دو دست بگیرید و مستقیم از روی صورت بردارید.
این عادت ساده کمک میکند تنظیم فریم مدت بیشتری حفظ شود و دستهها کمتر از حالت اولیه خارج شوند.
عینک آفتابی را روی سر قرار ندهید
گذاشتن عینک روی سر راحت است، اما اگر مرتب انجام شود میتواند فریم را بازتر کند.
عرض سر معمولاً از محل طبیعی قرارگیری عینک بیشتر است و این کشش مداوم ممکن است دستهها و لولاها را تحت فشار قرار دهد.
در بعضی فریمها نیز تماس مداوم با مو و محصولات آرایشی یا چربی پوست میتواند باعث کثیف شدن سریعتر قسمتهای مختلف عینک شود.
اگر فریم کج شد خودتان آن را خم نکنید
افتادن عینک یا استفاده طولانی ممکن است باعث شود یک دسته بالاتر از دیگری قرار بگیرد یا فریم روی صورت کمی کج شود.
خم کردن دستی فریم بدون شناخت جنس آن میتواند مشکل را بیشتر کند.
بعضی فریمها با گرمای کنترلشده تنظیم میشوند، بعضی فلزی هستند و بعضی مواد نسبت به فشار حساسترند.
اگر عینک روی صورت درست نمیایستد، تنظیم آن توسط اپتیشن معمولاً انتخاب مطمئنتری است، البته اگر از ابتدا عینک مناسب فرم صورت خود را پیدا کنید، نیازی به تنظیم آن ندارید.
پیچ لولا را قبل از افتادن دسته بررسی کنید
گاهی دسته عینک آرامآرام شل میشود و کاربر متوجه آن نیست تا زمانی که پیچ کاملاً خارج شود.
اگر احساس کردید دسته بیش از حد آزاد شده است، بهتر است قبل از گم شدن پیچ آن را بررسی کنید.
برای عینکهای باارزش، سرویس دورهای ساده میتواند از هزینه بیشتر جلوگیری کند.
عینک آفتابی را داخل جیب لباس نگذارید
جیب پیراهن یا شلوار محل امنی برای عینک نیست.
ممکن است هنگام نشستن یا خم شدن فشار زیادی به فریم وارد شود.
همچنین عینک بدون قاب ممکن است با اشیای دیگر تماس پیدا کند.
اگر قرار است عینک برای مدتی استفاده نشود، قاب آن مطمئنترین محل نگهداری است.
وقتی عینک خیس است آن را داخل قاب نبندید
اگر عینک خیس شده، بهتر است قبل از قرار دادن طولانیمدت داخل قاب آن را خشک کنید.
وجود رطوبت روی فریم و قسمتهای فلزی برای مدت طولانی مناسب نیست.
همچنین داخل قاب نیز باید تمیز باشد. اگر داخل قاب پر از گردوغبار یا شن باشد، قرار دادن یک عینک تمیز داخل آن مشکل را دوباره ایجاد میکند.
هر چند وقت یک بار عینک آفتابی را تمیز کنیم؟
عدد ثابتی وجود ندارد.
اگر فقط چند بار در هفته از عینک استفاده میکنید و سطح آن تمیز است، نیازی به شستوشوی بیدلیل مداوم نیست.
اما اگر عینک با:
- عرق
- ضدآفتاب
- آب دریا
- گردوغبار
- شن
- چربی پوست
تماس داشته، بهتر است تمیز شود.
ملاک، وضعیت واقعی عینک است نه تعداد روز مشخص.
آیا عینک آفتابی تاریخ مصرف دارد؟
عینک آفتابی تاریخ انقضای سادهای شبیه مواد غذایی ندارد.
اما با گذشت زمان ممکن است:
- عدسی خشدار شود؛
- پوششها آسیب ببینند؛
- فریم تغییر شکل دهد؛
- لولاها فرسوده شوند؛
- یا عدسی به دلیل استفاده نامناسب کیفیت اولیه خود را از دست بدهد.
اگر عینک بسیار قدیمی، آسیبدیده یا بدون مشخصات قابل اعتماد است و درباره محافظت UV آن مطمئن نیستید، بررسی یا تعویض آن منطقیتر است.
از کجا بفهمیم زمان تعویض عینک رسیده است؟
صرف قدیمی بودن عینک به معنی نیاز قطعی به تعویض نیست.
اما اگر خراشهای زیادی در مرکز دید وجود دارد، عدسی کدر شده، پوشش میرر یا آنتیرفلکس به شکل واضح آسیب دیده یا فریم دیگر درست روی صورت قرار نمیگیرد، بهتر است عینک بررسی شود.
در عینک طبی آفتابی، تغییر نسخه چشم نیز دلیل دیگری برای تعویض عدسی است.
یک روتین ساده برای مراقبت روزانه
اگر بخواهیم تمام مقاله را به یک عادت ساده تبدیل کنیم، کافی است این روال را رعایت کنید:
وقتی عینک کثیف شد، ابتدا آن را با آب ولرم بشویید، در صورت نیاز از مقدار کمی شوینده ملایم استفاده کنید و با پارچه میکروفایبر تمیز خشک کنید.
هنگامی که از عینک استفاده نمیکنید، آن را داخل قاب قرار دهید.
از حرارت شدید، شن، مواد شیمیایی نامناسب و تماس مستقیم عدسی با سطوح جلوگیری کنید.
همین چند کار ساده از بیشتر آسیبهای رایج عینک جلوگیری میکنند.
جمعبندی؛ چگونه عمر عینک آفتابی را بیشتر کنیم؟
مراقبت صحیح از عینک آفتابی پیچیده نیست، اما بعضی عادتهای کوچک تفاوت بزرگی ایجاد میکنند.
مهمترین اصل این است که سطح عدسی را مثل یک سطح اپتیکی حساس در نظر بگیرید، نه یک تکه شیشه معمولی.
آن را با لباس یا دستمال کاغذی پاک نکنید، برای مدت طولانی روی داشبورد داغ خودرو نگذارید، با عدسی رو به پایین روی میز قرار ندهید و بعد از تماس با شن، آب دریا یا مواد مختلف ابتدا سطح آن را بهآرامی بشویید.
قاب مناسب، پارچه میکروفایبر تمیز و شستوشوی صحیح سه وسیله و عادت سادهای هستند که میتوانند عمر یک عینک باکیفیت را به شکل قابل توجهی افزایش دهند.
اگر عینک دارای عدسی پلاریزه، میرر، طبی یا پوششهای پیشرفته است، مراقبت صحیح اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا آسیب پوشش همیشه قابل ترمیم نیست و گاهی تنها راه، تعویض عدسی خواهد بود.